Yurt dışında, özellikle de Almanya, Fransa, Hollanda gibi ülkelerde yaşayan on binlerce Yozgatlı hemşehrimiz var. Orada bir hayat kuruyor, çalışıyor, evleniyor ve bazen de ne yazık ki boşanıyorlar. Gurbette zorlu bir boşanma sürecini tamamladıktan sonra, memleketleri Yozgat’a kesin bir dönüş yaptıklarında veya yeni bir başlangıç için evlenmek istediklerinde ise hiç beklemedikleri bir sürprizle karşılaşabiliyorlar. Yozgat Nüfus Müdürlüğü’ne gittiklerinde duydukları cümle genellikle aynı oluyor: “Siz, bizim kayıtlarımızda hala evli görünüyorsunuz.”
Bu durum, bir memur hatası değil, uluslararası hukukun bir gereğidir. Yabancı bir ülkede (örneğin Almanya’da) bir mahkemenin verdiği boşanma kararı, Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmaz. Bu kararın Türkiye’de de resmiyet kazanması için “Tanıma ve Tenfiz” adı verilen bir dava sürecinin tamamlanması gerekir.
Nedir Bu “Tanıma ve Tenfiz”?
Bu iki hukuki terim, gurbetçilerimizin ve ailelerinin hayatını doğrudan etkiler:
Tanıma: En basit anlatımıyla, yabancı mahkemenin verdiği boşanma kararının Türk mahkemeleri tarafından da “kabul edilmesi” ve nüfus kayıtlarınızın “boşanmış” olarak güncellenmesidir. Bu dava açılıp sonuçlanmadan, Türkiye’de resmi olarak bekar sayılmazsınız ve yeniden evlenemezsiniz.
Tenfiz: Eğer boşanma kararında çocuk velayeti, nafaka veya mal paylaşımı gibi hükümler de varsa, bu kararların Türkiye’de de icra edilebilir hale gelmesidir. Örneğin, Almanya’daki mahkemenin bağladığı nafakayı, Türkiye’ye dönmüş olan eski eşinizden alabilmeniz için “tenfiz” kararı şarttır.
Bu davayı açabilmek için ise yurt dışından getirilecek belgelerin, Türk mahkemelerinin istediği formatta olması kritik önem taşır.
Süreç Nasıl İşliyor? Hangi Evraklar Gerekli?
Yurt dışında alınan bir boşanma kararını Türkiye’de tanıtmak için, davanın temelini oluşturan bazı belgeler vardır. Bunların başında, boşanmanın gerçekleştiği yabancı mahkemenin verdiği, kesinleşmiş (yani itiraz süresi geçmiş) kararın aslı veya onaylı bir örneği gelir. Ancak bu belgeyi Almanya’dan veya Fransa’dan geldiği gibi mahkemeye sunamazsınız.
- Apostil Şerhi: Öncelikle, o yabancı mahkeme kararının üzerine, o ülkenin yetkili makamlarından (örneğin Adalet Bakanlığı veya ilgili mahkeme) “Apostil Şerhi” denilen uluslararası bir tasdik mührü alınmalıdır. Bu mühür, belgenin o ülkede resmi ve gerçek olduğunu kanıtlar.
- Yeminli Tercüme: Apostil şerhi alınmış bu belgenin tamamının, Türkçeye çevrilmesi gerekir. Yozgat Aile Mahkemesi veya Türkiye’deki herhangi bir mahkeme, bu çevirinin bir Yeminli Tercüman tarafından yapıldığını görmek ister. Çünkü Yeminli Tercüme, çevirinin doğruluğunun ve hukuki geçerliliğinin, tercümanın yasal sorumluluğu altında olduğunu garanti eder.
Bu süreçte yapılacak en ufak bir çeviri hatası, davanın uzamasına veya reddedilmesine bile yol açabilir. Bu nedenle, belgelerinizi, bu alanda deneyimli ve yasal yetkinliği olan bir Yeminli Tercüme Bürosu‘na emanet etmek, en güvenli yoldur.
Hemşehrilerimize Önemli Tavsiye
Yurt dışında yaşayan Yozgatlı hemşehrilerimizin veya onların Türkiye’deki ailelerinin, orada sonuçlanan herhangi bir hukuki sürecin (boşanma, velayet, alacak davası vb.) Türkiye’deki yansımaları hakkında bilgi sahibi olması, gelecekte yaşanabilecek büyük mağduriyetleri önleyecektir. Yurt dışında bir hukuki süreç tamamlandığında, Türkiye’de bir avukata danışarak ve belgelerinizi doğru bir şekilde hazırlatarak, memleketinizdeki hukuki statünüzü de güvence altına alabilirsiniz.